Griekse geschiedenis onderweg
Ga naar de inhoud
Historie in Vogelvlucht
Inleiding

Het leest als een spannend boek en het fascinerende aan de Griekse geschiedenis is, is dat het vandaag de dag nog overal terug te zien is, te beleven is. Niet alleen bij de bekende beroemde plekken die op de Unesco werelderfgoed lijst staan zoals Olympia, Epidavros, Mystras, de Acopolis en ga zo maar door. Maar ook de vele onbekende plaatsen zoals de Diolkos waar de schepen over de landengte getrokken werden bij het huidige Kanaal van Korintos. De vele burchten van de Franken en de Venetiers die door het hele land verspreidt liggen. Ga duiken en op de bodem vind je amphoren die verloren gegaan zijn bij een storm. Als laatste... de naamgeving van dorpen, rivieren, bossen enbergen die uit de griekse mythologie voortkomen.

Hellas
De grieken noemen zich Hellenen en Griekenland Hellas en onze term "Griekenland" is afgeleid van hun Romeinse veroveraars. Vanaf de achtste eeuw voor Christus...

Het Romeinse Rijk
Het grondgebied  van Hellas werd in de tweede eeuw voor Christus een deel van het Romeinse rijk en de Griekse polei's in Turkije en elders volgden. De liga's en poleis  bleven zelf bestaan, maar stonden nu onder nauw Romeins toezicht. De Romeinse uitbreidingsdwang in het oosten...

Het Ottomaanse Rijk
Op 29 mei 1453 viel Constantinopel in handen van de Ottomaanse tak van de Turkse indringers, die de resterende gebieden van het oude Byzantijnse rijk hadden opgeslokt en bijna 400 jaar lang stond Griekenland onder Ottomaanse controle. Alleen het uiterste zuiden...

De 2e Wereld Oorlog
Griekenland raakte op 28 oktober 1940 betrokken bij de Tweede Wereldoorlog toen de Griekse generaal Ioannis Metaxas het ultimatum van de Italiaanse dictator Benito Mussolini om het Italiaanse leger toegang tot Grieks grondgebied te verlenen van de hand wees. De Italianen...

De Burgeroorlog
Na de bevrijding  brak er meteen een gewelddadige en gecompliceerde burgeroorlog uit tussen (grotendeels) communisten en door het westen gesteunde regeringstroepen (1944-49), wat resulteerde in een Griekse regering die...

Het Kolonels Regime
De staatsgreep in 1967 waarbij de militaire junta ("de kolonels") de regering afzette beëindigde de monarchie. In de vroege ochtend van 21 april 1967 pleegde een groep middelhoge officieren (merendeels kolonels) een staatsgreep. Een staatsgreep van middelhoge officieren...

Toetreding EU en Euro-zone

Griekenland trad in 1981 tot de Europese Unie toe en dat heeft het land geholpen om een sterkere economie op te bouwen. Met name de infrastructuur is er op vooruit gegaan. Heel veel wegen zijn met Europese subsidies aangelegd waardoor hele regio's veel beter bereikbaar, ontsloten werden. Het hele


Griekse historie_4.jpg
Hellas
De grieken noemen zich Hellenen en Griekenland Hellas en onze term "Griekenland" is afgeleid van hun Romeinse veroveraars. Vanaf de achtste eeuw voor Christus had de kolonisatie Griekstaligen over de hele Middellandse Zee gebracht, van de Zwarte Zee, Turkije, tot Noord-Afrika, Italië Frankrijk en Spanje, als "kikkers rond een vijver" (Plato).

Tegen de vijfde eeuw voor Christus hadden de klassieke Grieken zich georganiseerd in onafhankelijke burgerstaten (bekend als polis, waaruit ons woord "politiek" komt) zoals Athene, Sparta, Efeze, Byzantion en Marseille. Elke polis had zijn eigen wetten, dialect, valuta en overheid. Sterk onafhankelijk vochten ze onderling voor overheersing, en intern over verschillende grondwetsstijlen (bijv. tirannie, democratie, oligarchie). In de vierde eeuw voor Christus nam Macedon in het noorden, onder zijn koning Filips II en zijn zoon Alexander de Grote, voor een korte tijd de controle over. Na de dood van Alexander in 323 v.Chr. splitste het vasteland zich in een reeks liga's onder Macedonische gouverneurs. Radicale, directe democratie stierf op dat moment, om nooit meer te worden hersteld.

Het Romeinse Rijk
Het grondgebied  van Hellas werd in de tweede eeuw voor Christus een deel van het Romeinse rijk en de Griekse polei's in Turkije en elders volgden. De liga's en poleis bleven zelf bestaan, maar stonden nu onder nauw Romeins toezicht. De Romeinse uitbreidingsdwang in het oosten werd vergemakkelijkt door de veroveringen van Alexander de Grote, die de Griekse polisstijl cultuur, bestuur en stedelijk leven introduceerde tot in Afghanistan.

De Griekse taal verspreidde zich over de Middellandse Zee en Grieks werd in Rome waarschijnlijk vaker gehoord dan het Latijn. De evangelieschrijvers en Paulus wisten heel goed dat ze in het Grieks zouden moeten schrijven als ze wilden dat hun boodschap zich verspreidde. Romeinen lapten de Griekse cultuur – literatuur, geschiedenis, filosofie en architectuur – op, door van het Grieks een centraal kenmerk van hun onderwijssysteem te maken. Het zorgde ervoor dat de Griekse prestaties vandaag de dag nog bestaan.

In de vierde eeuw na Christus was het duidelijk dat het Romeinse rijk te groot werd om centraal te worden bestuurd. In 324 splitste de Romeinse keizer Constantijn het rijk in feite in twee helften, de oostelijke helft concentreerde zich op het Griekse Byzantium, omgedoopt tot Constantinopel (nu Istanbul). Toen het West-Romeinse rijk instortte onder invloed van Germaanse invasies in de vijfde eeuw, werd Constantinopel het nieuwe centrum van het Romeinse rijk, bekend als het Byzantijnse rijk. De ineenstorting van het westerse rijk leidde tot enige onrust in het oosten, maar de Byzantijnen herwonnen geleidelijk de controle over Griekenland tot de verraderlijke aanval op Constantinopel in 1204 door de Frankische kruisvaarders (West-Europeanen). De Franken verdeelden Griekenland, maar de gevechten onderling en tegen Serviërs, Albanezen en Turken lieten hen dodelijk verzwakt achter.
Het Ottomaanse Rijk
Op 29 mei 1453 viel Constantinopel in handen van de Ottomaanse tak van de Turkse indringers, die de resterende gebieden van het oude Byzantijnse rijk hadden opgeslokt en bijna 400 jaar lang stond Griekenland onder Ottomaanse controle. Alleen het uiterste zuiden, de Mani wisten ze niet onder controle te krijgen. Tegen de 19e eeuw was het Ottomaanse rijk economisch op zijn laatste benen en op 25 maart 1821 verklaarde Griekenland zijn onafhankelijkheid en begon de Onafhankelijkheidsoorlog. In 1827 keerde alles: Rusland, Frankrijk en Engeland grepen in. Hun vloot bracht de Turks-Egyptische vloot in drie uur tijd de nederlaag tijdens de Slag van Navarino, op de westkust van de Peloponnesos ten noorden van Pylos. De Turken werden verdreven uit de Peloponnesos en Midden-Griekenland. Dit bevrijde gebied werd een republiek met Joannis Kapodístrias als president. Na moeizame onderhandelingen werd de onafhankelijkheid van Griekenland in 1832 door het Congres van Londen officieel erkend. Daarbij gebruikte Griekenland verschillende middelen om zijn grondgebied uit te breiden naar de Ionische eilanden, Thessalië, Macedonië, Kreta en de Egeïsche Zee. Iekosipende Martiou is één van de grote nationale feestdagen en wordt nog altijd met veel traditie gevierd.

Saillant detail is, is dat Griekenland en Turkije vandaag de dag nog steeds met elkaar overhoop liggen wat haar oorsprong heeft uit het verleden.



De 2e Wereld Oorlog
Griekenland raakte op 28 oktober 1940 betrokken bij de Tweede Wereldoorlog toen de Griekse generaal Ioannis Metaxas het ultimatum van de Italiaanse dictator Benito Mussolini om het Italiaanse leger toegang tot Grieks grondgebied te verlenen van de hand wees. De Italianen wilden vrije toegang hebben tot de havenstad Thessaloniki. Metaxas sprak met krachtig "Ochi" uit te spreken: "Nee". Sindsdien staat de 28e Oktober bekend als "Ochi dag" en één van de grote nationale feestdagen.

Op het "Nee" vielen de Italiaanse troepen, bondgenoot van Duitsland en één van de Asmogendheden, vanuit Albanië Griekenland binnen. Griekenland werd in de strijd gesteund door Groot-Brittannië en troepen uit Nieuw-Zeeland en Australië. De Italiaanse invasie verliep in eerste instantie voorspoedig, maar het Griekse verzet was veel heviger dan de Italianen hadden verwacht. Na de Slag bij Morava-Ivan (omgeving Körce Albanië), die woedde van 14 tot 23 november 1940,  lanceerden de Grieken een tegenaanval. Zij veroverden veel van hun verloren gebied terug en bezetten zelfs het zuiden van Albanië.

Met het mislukken van de Italiaanse invasie besloot Hitler dat Griekenland met behulp van Duitse troepen veroverd moest worden. De Duitse troepen vielen Griekenland op 6 april 1941 binnen vanuit Bulgarije en bezetten al snel grote gebieden. Griekse en Britse Gemenebest troepen verzetten zich met grote vastberadenheid, maar werden uiteindelijk toch overlopen door de numeriek superieure Duitsers. Athene werd op 27 april veroverd en met de val van Kalamata op 30 april was heel Griekenland, op Kreta na, in Duitse handen. OP 20 mei 1941 viel uiteindelijk ook Kreta.

De bezetting van Griekenland eindigde in oktober 1944 met de terugtrekking van de Duitse troepen. Zij trokken zich terug om niet door het oprukkende Rode Leger afgesneden te worden op de Balkan. Britse troepen vielen Griekenland daarna binnen en op 14 oktober 1944 werd Athene bevrijd.
De Burgeroorlog
Na de bevrijding  brak er meteen een gewelddadige en gecompliceerde burgeroorlog uit tussen (grotendeels) communisten en door het westen gesteunde regeringstroepen (1944-49), wat resulteerde in een Griekse regering die naar het westen was gericht, maar met een aanzienlijk anti-westers sentiment nog steeds van kracht. Op de berg Grammos bij de Albanese grens verdedigden 13.000 communistische strijders hun laatste bolwerk. De regeringstroepen dreven hen met napalm van de berg, waarna de overlevenden uitweken naar Rusland en Oost-Europa.
Het Kolonels Regime
De staatsgreep in 1967 waarbij de militaire junta ("de kolonels") de regering afzette beëindigde de monarchie. In de vroege ochtend van 21 april 1967 pleegde een groep middelhoge officieren (merendeels kolonels) een staatsgreep. Een staatsgreep van middelhoge officieren had men niet verwacht, men had eerder verwacht dat generaals een coup zouden plegen (later bleek dat deze ook bezig waren een samenzwering voor te bereiden). Er werd direct een militaire junta gevormd, waarin kolonel Georgios Papadopoulos en generaal Stylianos Patakos, als sterke mannen naar voren traden.

De junta zei in naam van de koning op te treden, maar het bleek als snel dat koning Constantijn II niets met de staatsgreep te maken had. De koning legde zich echter wel bij de staatsgreep neer en beval de jurist Konstantinos Kollias aan als regeringsleider. De junta ging hiermee akkoord en Kollias werd tot premier aangesteld. Naast iedere minister werd een legerofficier aangesteld "om toezicht te houden". Papadopoulos werd als minister toegevoegd bij premier Kollias en werd daarmee de de facto leider van Griekenland.

De junta verklaarde dat de nieuwe regering verregaande hervormingen zou doorvoeren die vooral de boeren en arbeiders ten goede zou komen. Ze benadrukte tevens expliciet dat ze rechts noch links was, maar "nationaal-Grieks". Herstel van de democratie en een nieuwe grondwet werden in het vooruitzicht gesteld (er werd geen datum genoemd).

Na 7 jaar, in 1974 implodeerde het regime geinitieerd door de betogingen van de studenten. In de winter van 1972 wilden de studenten vrije verkiezingen houden voor hun studentenraden binnen de universiteiten, waarop er een conflict ontstond met de kolonels, die ook daar de touwtjes in handen hadden.

Begin februari 1973 besloten de studenten om hun colleges niet meer bij te wonen en verzamelden ze zich op de campus van de Technische Universiteit van Athene. Op 13 februari vond een grote demonstratie plaats en de junta schond het universitaire asiel en beval de politie om in te grijpen. Op 21 februari bezetten ongeveer 3.000-4.000 studenten samen met zo'n 20.000 sympatisanten het gebouw van de rechten faculteit van de Universiteit van Athene, maar uiteindelijk moesten ze zich ook daar gewonnen geven.

Op 14 november 1973 verzamelden studenten van alle Atheense universiteiten zich op de campus van de Technische Universiteit van Athene, de 'Polytechniou', zoals het instituut in de volksmond wordt genoemd, en begonnen een radiostation, het enige vrije mediastation in die tijd. Hun slogan luidde: "Dit is de Polytechnische... Dit is de Polytechnische... Mensen van Griekenland, u hoort nu de waarheid. We zijn ongewapend... Ons enige wapen is ons geloof in vrijheid." Ze verzochten de kolonels om af te treden, zodat er vrije verkiezingen gehouden konden worden en vroegen iedereen om hen te steunen bij hun verzet. Ongeveer 100.000 mensen kwamen naar het universiteitsterrein om de studenten steun te betuigen. Papadopoulos kondigde de noodtoestand af en de regering besloot de demonstratie met geweld te ontbinden. Rond 02.00-03.00 uur in de ochtend van 17 november werden tanks ingezet om de campus van de universiteit binnen te dringen. Eén daarvan ramde de campuspoort, waarbij protesterende studenten gedood werden. 24 mensen kwamen om en honderden demonstranten raakten gewond die nacht.

In 1975 werd na onderhandelingen tussen de regering in ballingschap en de junta uiteindelijk de democratie weer hersteld en sindsdie is Griekenland een democratische republiek. De dag van de studentenopstand, 17 november, is in Griekenland nog steeds de dag waarop de democratie wordt gevierd.
Toetreding EU en Euro-zone
Griekenland trad in 1981 tot de Europese Unie toe en dat heeft het land geholpen om een sterkere economie op te bouwen. Met name de infrastructuur is er op vooruit gegaan. Heel veel wegen zijn met Europese subsidies aangelegd waardoor hele regio's veel beter bereikbaar, ontsloten werden. Het hele moderne snelwegen net is daar een mooi voorbeeld van. Maar ook belangrijke treinverbindingen vanuit Athene zijn opgewaardeert. De vele subsidie vormen die beschiklbaar kwamen voor ontwikkeling van het toerisme, het onderhouden van en doorontwikkelen van het cultureel erfgoed. Maar de hele financiele crisis vanaf 2008, heeft het imago van Griekenland zwaar beschadigt.

Iets wat bij de hele bevolking bekend was, gevoeld werd en instand gehouden werd: Griekenland had van oudsher een zwak economisch bestel met corruptie, politieke cliëntelisme, grote inefficiënte staatsbedrijven, een grote staatsschuld, veel ambtenaren en beschermde markten en beroepen. Zichtbaar was dit door heel de overheidssector: een rammelend pensioensysteem waarbij ambtenaren met 25 dienstjaren met pensioen konden gaan met een flinke financiele handdruk.  Een belastingdienst die niet functioneerde, het ontbreken van een Kadaster, de gezondheidszorg, openbare orde en veiligheid, brandweer, openbaar vervoer, onderhoud, geen sociale voorzieningen, lage lonen en ga zo maar door.

De toetreding tot de euro beperkte de klassieke oplossing van een flinke devaluatie van de munt en een sanering met gedeeltelijke kwijtschelding van de staatsschulden. Formeel zouden de eurolanden elkaars schulden niet garanderen met als gevolg dat minder kredietwaardige landen zoals Griekenland door de financiële markt gedwongen zouden worden meer rente te betalen. Dit weer met gevolg van gedwongen bezuinigingen en hervormingen door te voeren om het vertrouwen te herstellen. In de praktijk ging de financiële wereld er toch van uit dat er een impliciete garantie van Europa was voor de Griekse staatsobligaties. Hierdoor kreeg Griekenland bijna dezelfde lage rente als  een Duitse staatsobligatie en groeide de Griekse staatsschuld. Het grootste deel van het geleende geld werd niet geïnvesteerd, maar gebruikt om lopende kosten en salarissen te betalen.





© 2021 Rene Konijnenberg - WebSite X5 | Cookie Policy
Copyright © 2020 Rene Konijnenberg / WebSite X5
Hellas Travel Designers
Rene Konijnenberg
Tel: 0030 (0)69 8303 1886
Email: info@hellastraveldesigners.eu
Website: www.hellastraveldesigners.eu


Terug naar de inhoud